(Dân trí) – Từ những thanh sắt, tấm tôn cũ mua ở hàng phế liệu, anh Hùng lên bản vẽ, chế tạo ra những mô hình xe cẩu, xe ben, máy xúc… giống như thật với kích thước chỉ bằng 1:8, 1:6.
22h, khi xóm nhỏ ở xã Yên Bình (tỉnh Lào Cai, trước đây thuộc Yên Bái) đã chìm vào yên tĩnh, ánh đèn trong xưởng nhỏ của anh Nguyễn Mạnh Hùng vẫn sáng rực.
Giữa không gian ngổn ngang sắt thép, tôn cũ, máy cắt và bản vẽ, người đàn ông 35 tuổi cặm cụi đo từng thông số, ghi chép cẩn thận vào cuốn sổ đã sờn mép.
Trước mặt anh là bộ khung của một chiếc xe tăng tỷ lệ 1:6, nặng gần 350kg – sản phẩm được anh ấp ủ suốt nhiều tháng. Mỗi thao tác đều chậm rãi, chính xác, bởi chỉ cần sai lệch một chi tiết nhỏ, toàn bộ kết cấu có thể phải tháo ra làm lại từ đầu.
“Nếu hoàn thiện, hệ thống khung gầm của chiếc xe này đủ chắc để chở một người lớn di chuyển trên nhiều địa hình khác nhau”, anh Hùng chia sẻ.
Hàng triệu người xem người đàn ông chế tạo mô hình từ phế liệu (Clip: Nhân vật cung cấp).
Từ sinh viên kế toán đến đam mê chế tạo mô hình
Ít ai ngờ, người đàn ông say mê máy móc, sắt thép ấy từng tốt nghiệp đại học chuyên ngành kế toán. Ra trường, anh đi làm đúng ngành một thời gian ngắn rồi sớm nhận ra đó không phải con đường mình muốn gắn bó lâu dài.
Với niềm yêu thích sẵn có dành cho kỹ thuật, anh quyết định rẽ hướng, đăng ký học nghề điện lạnh. Trong thời gian học, anh làm đủ mọi việc thuê mướn – ai cần gì làm nấy – để kiếm tiền trang trải chi phí học nghề và sinh hoạt.
Khi tay nghề dần vững nhưng chưa có vốn mở cửa hàng riêng, anh tiếp tục đi làm công nhân, chắt chiu từng đồng để tích lũy. Sau khoảng hai năm, anh Hùng đủ điều kiện trở về quê, mở một cửa hàng sửa chữa điện lạnh nhỏ.
Bước ngoặt đến vào đầu năm 2022, khi dịch Covid-19 bùng phát, công việc thưa thớt, thời gian rảnh nhiều hơn. Trong những ngày ở nhà, anh Hùng tình cờ xem các video chế tạo mô hình xe cơ giới trên mạng xã hội. Những cỗ máy thu nhỏ vận hành như thật khiến anh không khỏi tò mò, rồi dần nhen nhóm ý định: Tự tay làm một chiếc cho riêng mình.
Chiếc máy xúc là mô hình đầu tiên anh Hùng bắt tay chế tạo. Không được đào tạo bài bản về thiết kế cơ khí, anh bắt đầu từ con số 0: Lên mạng tìm tài liệu, xem video, học nguyên lý hoạt động của xe thật.
Anh còn lặn lội đến các công trường xây dựng, quan sát từng chi tiết, chụp ảnh từng bộ phận. Phần khiến anh dành nhiều thời gian nhất là hệ thống thủy lực – “trái tim” của các dòng xe cơ giới.
“Tôi phải nhìn thật kỹ để khi về nhà làm, nó có thể chạy được chứ không chỉ là mô hình trưng bày”, anh kể.
Sau nhiều ngày nghiên cứu và quan sát thực tế, bản vẽ chiếc máy xúc đầu tiên mới dần hình thành.
Khi bắt tay vào chế tạo, khó khăn lớn nhất là vật liệu và công cụ. Không có thép chuyên dụng, không máy cắt CNC, anh Hùng tìm đến các cửa hàng phế liệu, mua về những thanh sắt, tấm tôn cũ để tái chế. Riêng phần khung gầm chịu lực, anh chấp nhận bỏ tiền mua thép mới để đảm bảo độ bền.
Mọi công đoạn đều làm thủ công. Anh đo đạc, vẽ trực tiếp lên vật liệu, dùng máy cắt sắt cầm tay thay cho máy móc công nghiệp. Các chi tiết được nối bằng que hàn; chỗ nào cần khoan, đục thì tận dụng máy khoan và búa.
“Người ta cắt bằng máy thì chuẩn 100%, còn mình làm tay, đo lệch là phải tháo ra hàn lại. Hỏng bao nhiêu lần cũng không nhớ nữa”, anh cười.
Lợi thế duy nhất của anh là nền tảng nghề điện lạnh, giúp việc đấu nối mạch điện, lắp động cơ diễn ra thuận lợi hơn.
Sau ba tháng miệt mài, chiếc máy xúc tỷ lệ 1:8 đầu tiên hoàn thiện phần khung vỏ. Anh lắp động cơ điện và bộ mạch điều khiển mua từ sàn thương mại điện tử. Dù chưa thực sự tinh xảo, mô hình đã có thể di chuyển, nâng hạ thùng hàng nặng hàng chục ki-lô-gam.
Làm vì đam mê chứ không thương mại hóa
Thành công ban đầu trở thành cú hích lớn. Từ đó, anh Hùng tiếp tục chế tạo thêm hơn 10 mô hình khác nhau như máy xúc 390S, xe ủi cát D11, xe lu, đầu kéo… Tất cả đều là phiên bản thu nhỏ tỷ lệ 1:6 hoặc 1:8 nhưng có hệ thống động cơ, thủy lực vận hành trơn tru.
Mỗi chiếc xe dài từ 1m đến 3m, cao 50-70cm, tải trọng vài chục đến hàng trăm ki-lô-gam. Thời gian hoàn thiện kéo dài từ 2 đến 6 tháng, chi phí nguyên vật liệu dao động 30-80 triệu đồng, toàn bộ đều trích từ thu nhập làm điện lạnh.
Trong bộ sưu tập các mô hình tự chế, anh Hùng cho biết tốn nhiều công sức và thời gian nhất là chiếc cần cẩu dài 3m, với tay cần vươn xa tới 6m, khả năng nâng tải lên đến 200kg. Không có điều kiện tiếp cận xe thật, anh dành 6 tháng mày mò nghiên cứu, thiết kế và chế tạo hoàn toàn dựa trên hình ảnh, video tham khảo trên mạng.
“Khó khăn lớn nhất nằm ở hệ thống dây cáp và cơ cấu nâng hạ bên trong. Từng ròng rọc, từng điểm dẫn cáp đều phải tính toán tỉ mỉ để bảo đảm dây thu – nhả trơn tru, không bị rối hay giật cục khi chịu tải trọng lớn”, anh Hùng nói.
Theo anh Hùng, khi hoàn thiện, mô hình cần cẩu của anh dễ dàng nhấc bổng 1 chiếc xe máy.
Nhìn chồng ngày nào cũng vùi mình trong sắt thép, từ sáng sớm đến đêm khuya, cắt ghép, hàn xì giữa mùi khói hàn nồng nặc, vợ anh Hùng không khỏi lo lắng. Chị nhiều lần khuyên anh dừng lại, sợ sức khỏe bị bào mòn.
Thế nhưng, với anh Hùng, đam mê đã ngấm vào máu. Anh không thể bỏ, chỉ hứa sẽ bớt làm đêm, bớt đánh đổi sức khỏe để tiếp tục theo đuổi sở thích của mình.
“Vợ không khuyên được thì cũng đành thôi. Nhưng tôi hiểu, nên tự nhắc mình phải giảm giờ làm, giữ sức khỏe, còn lo cho gia đình”, anh Hùng chia sẻ.
Trong lúc chế tạo các mô hình, anh Hùng quay lại quá trình để làm kỷ niệm, đăng tải lên mạng xã hội và được hàng triệu người xem và thả tim yêu thích. Anh cho hay rất vui khi có nhiều người cùng đam mê sở thích với mình.
Một số người sau khi xem video liên hệ hỏi mua mô hình của anh tuy nhiên người đàn ông từ chối bán. Với anh, đó không chỉ là sắt thép, mà là những cột mốc của một hành trình đam mê – thứ anh muốn giữ lại cho riêng mình, chưa có nhu cầu thương mại hoá sản phẩm mình làm ra.
(*) Nguồn: https://dantri.com.vn/doi-song/hang-trieu-nguoi-xem-nguoi-dan-ong-o-lao-cai-che-tao-mo-hinh-xe-tu-phe-lieu-20251217183855179.htm